1inch (1INCH), nền tảng tổng hợp thanh khoản từ các sàn giao dịch phi tập trung, đã công bố Aqua – một giao thức mới nhằm hợp nhất thanh khoản từ nhiều thị trường trong hệ sinh thái tài chính phi tập trung (DeFi).
Theo thông báo được đưa ra vào thứ Ba, Aqua cho phép các nhà cung cấp thanh khoản ủy quyền nhiều chiến lược giao dịch khác nhau trên cùng một lượng tài sản trong ví của họ. Trong mô hình này, tài sản vẫn nằm trong ví của người dùng cho đến khi giao dịch được thực hiện, thay vì phải nạp trước vào một bể thanh khoản (liquidity pool) cụ thể như cách vận hành truyền thống.
Giao thức Aqua hiện đã được triển khai trên 13 blockchain, bao gồm Ethereum, Arbitrum (ARB), Base, Robinhood Chain và BNB Chain (BNB).
Giao thức Aqua cung cấp một bộ giải pháp tích hợp gồm sổ đăng ký onchain dùng chung, các chiến lược tạo lập thị trường tự động (AMM) dựa trên tài sản trong ví, cơ chế thanh toán nguyên tử (atomic settlement) và công cụ quản lý vị thế dành cho người dùng.
Nhờ đó, thanh khoản có thể được chia sẻ rộng rãi hơn vì không còn bị khóa trong một giao thức cụ thể. Tuy nhiên, lượng thanh khoản này không bị “nhân đôi”, bởi cùng một lượng tài sản chỉ có thể tham gia một giao dịch tại một thời điểm.
Ví dụ, một người dùng sở hữu 10.000 USD thanh khoản có thể niêm yết lượng thanh khoản đó trên ba giao thức khác nhau, tạo ra tổng thanh khoản được quảng bá lên tới 30.000 USD. Tuy nhiên, trên thực tế chỉ có 10.000 USD có thể được sử dụng đồng thời cho các giao dịch. Cơ chế này tương tự như đặt chỗ vượt công suất (overbooking) có kiểm soát, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn thanh khoản nếu khả năng nhiều giao dịch cùng lúc yêu cầu đến toàn bộ số tài sản là rất thấp.
Ở một diễn biến liên quan, nếu được cộng đồng người nắm giữ token thông qua, giao thức sẽ phân bổ 500.000 USDC làm phần thưởng khuyến khích việc áp dụng Aqua, cùng với 10 triệu token 1INCH (trị giá khoảng 825.000 USD tại thời điểm bài viết). Theo thông báo của 1inch, chương trình này nhằm thúc đẩy tăng trưởng thanh khoản và khối lượng giao dịch hoán đổi (swap) trên các cặp giao dịch được hỗ trợ.
Thông báo mới nhất được đưa ra chỉ ít tuần sau khi Anton Bukov, đồng sáng lập 1inch, tiết lộ rằng ông đã bị sa thải khỏi 1inch vào tháng 11/2025 sau khi thúc đẩy những thay đổi trong bộ máy quản lý và hoạt động của công ty.
